ویژیگیهای عاقل(فهم زمان، توجه به مسئولیتها و مراقبت از زبان)
توضیحات
سلام علیکم. بسم الله الرحمن الرحیم. ضمن عرض تبریک و گرامیداشت آغاز دهه فجر .پیامبر خدا در روایتی می فرمایند: هر آدم عاقل باید سه ویژگی اساسی داشته باشد:
ویژیگی اول: أن یکون بصیراً بزمانه. «بصیرت به زمان».یعنی بفهمیم در چه دورهای زندگی میکنیم، مشکلات، فرصتها، دوست و دشمن چه کسانی هستند. درست مثل یک رزمنده، اگر او نداند جبهه جنگ کجاست و از کجا تهدید میشود، حتی بهترین اسلحه هم به دردش نمیخورد.اگر فردی یا گروهی گله ای از مسائل اقتصادی دارد به چه شکلی عمل کند، که دشمن وجودی مردم یعنی استکبارخوشحال نشود؟؟ گاهی اوقات به جهت اهداف مهمتر باید سکوت کرد.
ویژیگی دوم: مُقبلاً علی شأنه. «اولویتگذاری و تمرکز بر کار مهم». خیلی وقتها در زندگی همه ما، مسائل فرعی ما را از اصل دور میکند؛ مثلاً به جای صرف وقت برای تربیت فرزند، بیشتر نگران مهمانی رفتن یا ظاهر دیگران هستیم. یا در محیط کار، به جای فکر کردن به انجام درست وظیفه، وارد حاشیه و حرفوحدیث میشویم. مهم این است که بفهمیم الان وظیفه اصلی ما در خانه، محل کار یا جامعه چیست و به همان با دقت و عشق بپردازیم.
ویژیگی سوم: حافظاً لِلسانه. «حفظ زبان».یعنی مراقب حرف زدنمان باشیم. نه اینکه ساکت باشیم و اصلاً حرف نزنیم، بلکه بدانیم کجا و چه حرفی سود دارد، چه حرفی باعث ناراحتی یاناامید دیگران یا تفرقه میشود. خیلی از مشکلات، ریشه در بیتوجهی به همین زبان است.
بنابر این این سه اصل را تمرین کنیم:
فهم زمان، توجه به مسئولیتها و مراقبت از زبان.
در پایان نکاتی را درباره آداب زیارت خدمت شما خوبان یادآوری کنم؛ آن هم این است که من و شما وقتی که به یک مهمانی مهمی دعوت میشویم سعی میکنیم بهترین آداب و لباس را انتخاب کنیم، هنگام تشرف به زیارت امام رضا علیهالسلام، باید بدانیم که به مهمانی شخصیتی قدم گذاشته ایم، که بر اساس باور ما، امامی زنده، شاهد و ناظر بر ماست. لذا اینجا نیز:
با اخلاص محضر حضرت حضور پیدا کنیم.
لباس پاکیزه و آقایان لباس معطر به تن کنند.
به دستورات شرعی از جمله رعایت محرم و نامحرم و پوشش شرعی، در همه مکانها خصوصا فضای حرم مطهر توجه شود.
در هنگام زیارت از فریاد و داد زدن اطراف ضریح هر چند به ذکر صلوات پرهیز شود تا ضمن حفظ ادب حضور مزاحمتی برای حضور قلب زائرین ایجاد نشود.
تعجیل و سلامتی امام زمان و رهبری عظیم الشان انقلاب اسلامی امام خامنه ای، صلوا
متن اصلی:
المسألة الخامسة: التُّطفیف
جلسه 160، 1386/1/26
حدیث اخلاقی
…قال«صلّیاللّهعلیهوآلهوسلّم»: …و علی العاقل أن یکون بصیراً بزمانه، مُقبلاً علی شأنه، حافظاً لِلسانه.([1])
از جمله کلماتی که رسول اکرم(صلّیاللّهعلیهوآله) از صحف ابراهیمu برای جناب ابوذر نقل میکنند، یکی این است که خردمند باید:
1- بصیراً بزمانه: زمان خودش را بشناسد. زمانه با حوادثی که دارد، دوستیها، دشمنیها، نفعها و ضررها، تأثیرات أفعال، شبیه یک میدان جنگ است. چالشهای زندگی مثل چالشهای یک سرباز یا یک افسر در جبهه است، همچنانکه اگر یک رزمنده در جبهه نداند کجاست؟ دشمن کدام طرف است و دوست کدام طرف؟ دشمن چه دارد؟ به هر سلاحی هم که مسلح باشد، فایدهای ندارد، نمیداند مسلسل را کدام طرف نشانه بگیرد؟ آذوقهاش را، آبش را چقدر برای خودش یا دوستانش مصرف کند که معطّل نماند، اینها را نمیداند، باید بشناسد که در کجا قرار دارد تا بتواند تیر را بجا بزند و از تیری که به طرف او میآید، اجتناب کند، آب و آذوقه را به اندازه تقسیم کند که بعد دچار گرسنگی و تشنگی نشود، یک رزمنده در جبهه جنگ، اینطوری است، بعضی از شما در جبهه دفاع مقدّس بودید، اینها را از نزدیک تجربه کردید. زندگی هم عیناً همین طور است. اگر ندانید کجایید؟ در چه شرایطی هستید؟ فرصتها و تهدیدها را نشناسید، نمیتوانید درست زندگی کنید. در روایتی میفرماید: العالم بزمانه لاتهجم علیه اللوابس. بعضی از ماها در بُرهههای طولانی بصیرت به زمان نداشتیم، الآن هم بعضیها نمیفهمند در دنیا چه وضعی است؟ ملتفت نیستند. پس عاقل باید اولاً بصیر به زمان خودش باشد.
2- مقبلاً علی شأنه: بعد از بصیرت به زمان، آن چیزی را که وظیفه اوست با همة وجود به آن اقبال کند، رو بیاورد، و به کارهای فرعی و درجه دو نپردازد، بعضی اینطورند، بسیاری از اصولی که محل خدشه، مناقشه خصمانه و مغرضانه دشمنان است، فراموش میکنند، به یک فرع کوچکی میپردازند، مثل یک اصل محکمی روی آن همینطور تکیه میکنند، ملتفت نیستند، آن وظیفه اصلی و مهمّ الآن چیست؟
3- حافظاً للسانه: حافظ زبان باشد، یعنی زبان در کنترل او باشد، مراقب باشد که این لسان در کجا باز میشود و چه میگوید؟ حفظ لسان معنایش این نیست که انسان زبان در کام بکشد و حرف نزند.
